Codziennik prawny

Nasz codziennik to źródło najnowszych informacji prawnych. Zapraszamy do lektury.

Rekompensata kosztów windykacji pozasądowej w transakcjach B2B

W obrocie pomiędzy przedsiębiorcami (B2B) obowiązują inne reguły niż w obrocie mieszanym (B2C). Przede wszystkim przedsiębiorca, który jest wierzycielem innego przedsiębiorcy ma prawo domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, wyższych niż odsetki kodeksowe za opóźnienie. Mało kto ma jednak świadomość, gdzie tkwi podstawa tego roszczenia. Otóż z dniem 1 stycznia 2020 roku zmieniła się nazwa ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych na ustawę o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 935). Było to efektem implementacji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 roku w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (Dz. Urz. UE L 48 z 23.02.2011, str. 1). Zgodnie z art. 10 w/w ustawy, wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w ustawie, przysługuje także od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty: 1) 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5.000 złotych; 2) 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5.000 złotych, ale niższa niż 50.000 złotych; 3) 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50.000 złotych. Równowartość tej rekompensaty w złotych jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne. Data wymagalności będzie tożsama z ostatnim dniem terminu zapłaty (ewentualnie zapłaty każdej z rat, jeśli świadczenie jest płatne w częściach).  Co ważne, jeśli świadczenie na mocy umowy stron miało być płatne w częściach, odsetki wynikające z ustawy oraz koszty odzyskiwania należności (40, 70 lub 100 euro) należą się od każdej z rat. Warto odnotować tę zmianę, albowiem przed 1 stycznia 2020 roku, niezależnie od dłużnej kwoty, koszty te wynosiły w każdym przypadku 40 euro. W znowelizowanej ustawie wskazano także, iż oprócz tych kwot, wierzycielowi przysługuje również zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających tę kwotę. W kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, warto wskazać, że do ustalenia ich wysokości stosuje się stopę referencyjną NBP obowiązującą w dniu: 1 stycznia – do odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca oraz 1 lipca – do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia. Aktualnie wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w skali rocznej wynosi 3,6 %, zaś odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (dla podmiotu niebędącego publicznym podmiotem leczniczym) – 10,1 % w skali rocznej. Będąc wierzycielem, warto zatem znać swoje prawa. Odsetki te mogą stanowić także jedno z żądań pozwu, który wobec roszczenia pomiędzy przedsiębiorcami może być rozpoznawany w nowej procedurze gospodarczej (o której pisaliśmy w Codzienniku z 4 listopada 2019 roku). Aby skutecznie dochodzić wszystkich przysługujących uprawnień, z pewnością warto korzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika.

Nowe zasady segregacji odpadów komunalnych

Przypominamy, że od 1 września 2020 roku selektywna zbiórka odpadów jest ustawowym obowiązkiem wszystkich właścicieli nieruchomości i obecnie nie ma już prawnych i faktycznych możliwości niesegregowania odpadów komunalnych. Obowiązkowa segregacja odpadów dla wszystkich, bez wyjątku, jest wynikiem zmiany ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zwracamy uwagę, że Związek Międzygminny „Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej” (ZM GOAP) wypracował dwie procedury, które będą stosowane w przypadku nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych. W tym celu wprowadzono naklejki, które będą sposobem komunikacji z klientem. Naruszenie procedury prawidłowego sposobu gromadzenia odpadów komunalnych skutkować będzie umieszczeniem na pojemniku z odpadami pomarańczowej naklejki. Naruszenie takie będzie miało miejsce, gdy odbiorca odpadów stwierdzi, że w pojemniku przeznaczonym do gromadzenia odpadów zmieszanych, bioodpadów lub w pojemniku do gromadzenia odpadów zbieranych selektywnie (papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne) zostały umieszczone także niewłaściwe odpady. Wówczas odbiorca odpadów przykleja na pojemnik pomarańczową naklejkę, która informuje o naruszeniu procedury, a odpady takie nie podlegają odbiorowi. Dopiero po prawidłowym posegregowaniu odpadów przez właściciela nieruchomości odpady te zostaną odebrane w następnym terminie odbioru odpadów komunalnych. Z kolei niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych skutkować będzie umieszczenie żółtej, zielonej lub czerwonej naklejki. Niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych dot. braku stosowania selektywnej zbiórki odpadów, może stanowić podstawę do wszczęcia procedury związanej z podwyższeniem wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych będzie miało miejsce, gdy odbiorca odpadów stwierdzi, że w pojemnikach na selektywną zbiórkę znalazły się odpady, które nie powinny tam trafić. Wówczas odbiorca odpadów przykleja na taki pojemnik żółtą naklejkę, która informuje o niedopełnieniu obowiązku selekcji. Czerwona naklejka oznacza natomiast odebranie odpadów jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i stanowi podstawę do wszczęcia procedury związanej z podwyższeniem stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości, na których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Bieg terminów procesowych w czasie pandemii COVID-19

Istotne z punktu dochowania przewidzianych prawem terminów procesowych jest poznanie zasad obliczania terminów w zestawieniu z przepisami tzw. Tarczy Antykryzysowej, które to czasowo zawiesiły bieg w odniesieniu do procesu. Terminy procesowe, zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, oblicza się według prawa cywilnego, co zostało uregulowane w art. 111 -116 kodeksu cywilnego. Warto w tym miejscu przypomnieć treść art. 111 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, a jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Zaznaczenia jednak wymaga, iż zawieszenie terminów przepisami Tarczy Antykryzysowej nie dotyczyło terminów materialnoprawnych (np. przedawnienie roszczenia), lecz tych związanych z ochroną sądową oraz procesowych (np. do podjęcia skutecznie określonej czynności przed sądem lub organem) w sprawach cywilnych, karnych i administracyjnych. Własną interpretację, zgodną zresztą w najnowszym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2020 roku przedstawiliśmy już w Codzienniku Prawnym w maju 2020 roku Przepisy stanowiące o zawieszeniu i wznowieniu biegów terminów procesowych wzbudziły bowiem na tyle istotne wątpliwości, iż stały się przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Najnowsze postanowienie pochodzi z 11 sierpnia 2020 roku (sygn. akt I FZ 94/20). Najważniejszy wniosek z niego płynący brzmi, iż terminy procesowe i sądowe zaczęły znów biec 24 maja 2020 roku (wcześniejsze orzecznictwo NSA wskazuje, iż doszło do ich zawieszenia 31 marca 2020 roku). Oznacza to, że od 24 maja 2020 roku rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Natomiast terminy, które rozpoczęły swój bieg i uległy zawieszeniu, biegną dalej, a do zachowania terminu wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia. Przykładowo, jeśli na wniesienie zażalenia w danej sprawie, którego termin zaczął biec 30 marca 2020 roku, skarżący miał czas do 29 maja 2020 roku. NSA postawił także słuszną tezę, iż „wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie uniemożliwia jednak podejmowania czynności przez sąd administracyjny, w tym wydawania stosownych zarządzeń celem nadania sprawie dalszego biegu, jednakże wstrzymuje bądź zawiesza terminy na wykonanie nałożonych przez sąd obowiązków”. Oznacza to, iż celem przyspieszenia spraw sądy mogły wydawać stosowne zarządzenia, lecz termin ich realizacji przez obywatela w czasie zawieszenia terminów procesowych i sądowych (tj. od 31 marca do 24 maja 2020 roku) ulegał odpowiedniemu przesunięciu po 24 maja 2020 roku. Należy wskazać, iż podstawą zawieszenia był art. 15 zzs ustawy z 31 marca 2020 roku (Dz. U. z 2020 r. poz. 568 z późn. zm.), tzw. „Tarczy Antykryzysowej”), który stwierdzał, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Raz jeszcze należy więc powtórzyć konkluzję NSA, iż ustanie przyczyny zawieszenia nastąpiło 23 maja 2020 roku, zatem te terminy, które nie rozpoczęły biegu przed okresem zawieszenia biegną od dnia następnego, tj. 24 maja 2020 roku, zaś te, które rozpoczęły swój bieg i uległy zawieszeniu, biegną dalej, a do zachowania terminu wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia.

Jak sporządzić ważny testament

Testament, zwany też ostatnią wolą, czyli rozporządzenie na wypadek śmierci to tylko pozornie prosta czynność. Można bowiem przy jego sporządzaniu popełnić szereg błędów skutkujących nieważnością tej czynności prawnej. Poniżej przypominamy jak ich uniknąć. Przede wszystkim skuteczny testament może sporządzić tylko osoba, która dysponuje pełną zdolnością do czynności prawnych, a więc wyłącznie osoba pełnoletnia, o ile nie została ubezwłasnowolniona. Sporządzenie testamentu jest czynnością osobistą, ponieważ nie można go sporządzić przez pełnomocnika. Poza tym w testamencie można zawrzeć rozporządzenia tylko jednej osoby, dokument spisany wspólnie z inną osobą (np. z małżonkiem – co jest częstą praktyką) będzie nieważny. Testament będzie także nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści oraz pod wpływem groźby. Ważny testament można sporządzić nie tylko u notariusza. Najczęstsza jego forma to testament własnoręczny. Jak sama nazwa wskazuje wystarczy własnoręcznie spisać swoją ostatnią wolę na kartce papieru, podpisać ją i opatrzyć datą. Taki dokument jest ważny, jeżeli spadkodawca napisze go w całości pismem ręcznym i własnoręcznie też podpisze. Nieważny jest więc testament, który zostanie spisany na komputerze, maszynie do pisania lub przez inną osobę, a następnie jedynie podpisany przez spadkodawcę. Usprawiedliwieniem nie może być nawet niewyraźny charakter pisma testatora. Duże znaczenie ma również złożenie pod testamentem poprawnego podpisu. Nie mogą to być inicjały ani parafa. Za skuteczny testament może zostać uznany w pewnych przypadkach dokument, na którym nie widnieje żadna data. Jest to możliwe, o ile nie wywołuje on wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów. Poza testamentem własnoręcznym i notarialnym polskie prawo wyróżnia kilka innych rodzajów testamentu: ustne, podróżne, urzędowe czy wojskowe, których sporządzenie uzależnione jest szczególnymi okolicznościami, warunkami lub czasem ich sporządzenia. Ważne, że raz sporządzony testament można w każdym czasie odwołać w całości lub zmienić w części. Testament jest też bardzo elastyczną w swej treści instytucją prawną, może bowiem zawierać szczególne regulacje – zapisy, polecenia czy podstawienia. W każdym przypadku sugerujemy jednak, by przed dokonaniem tak ważnej czynności skonsultować jej treść i formę z zaufanym prawnikiem.

Nowy Jednolity Plik Kontrolny VAT

Ustawa z 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw wprowadza zastąpienie od 1 października b.r. składanych odrębnie deklaracji VAT-7 oraz struktury JPK VAT nową strukturą JPK VAT, obejmującą obie deklaracje. Nowe przepisy dotyczące struktury JPK VAT miały obowiązywać od 1 kwietnia b.r., jednak termin ten już dwukrotnie został przesunięty o 3 miesiące. Poza zmianami strukturalnymi reforma przewiduje zmiany prawne i nowe obowiązki dla podatników. Przede wszystkim podatnicy VAT sami będą musieli monitorować i korygować błędy w ewidencji. Zgodnie z nowymi przepisami po stwierdzeniu przez podatnika, że przesłana ewidencja zawiera błędy lub dane niezgodne ze stanem faktycznym, lub zmiany w przesłanych danych, sam w ciągu 14 dni musi przesłać korektę. Sankcją dla tego obowiązku jest grzywna, bowiem za każdy błąd wykryty przez urzędy skarbowe w nowym JPK grozi 500 zł kary.

Tarcza 4.0 a zmiany w prawie pracy

Pracodawcy powinni szczegółowo przeanalizować dotyczące ich założenia tzw. tarczy antykryzysowej 4.0, czyli ustawy z 23 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. poz. 1086), obowiązującej od 24 czerwca 2020 roku. Po pierwszej fali pomocy, opartej przede wszystkim na regulacjach zgromadzeń oraz kwestii dofinansowania przedsiębiorców, kolejnym działaniem było wprowadzenie rozwiązań, które przygotują rynek pracy do nowej rzeczywistości. Jakie narzędzia otrzymali zatem pracodawcy wraz z wejściem w życie nowych przepisów? Warto zwrócić uwagę na przyjęcie bardziej elastycznych mechanizmów prawa pracy, które usprawnią działanie firm, jak i rozwiązań skrojonych na czas kryzysu gospodarczego i trudności finansowych przedsiębiorstw. Między innymi Tarcza 4.0 doprecyzowuje regulacje dotyczące pracy zdalnej, którą przedsiębiorcy mogą wprowadzić jednostronnie bez zmiany umowy o pracę. Ponadto w czasie epidemii firmy ma odciążyć m.in. możliwość zerwania umów o zakazie konkurencji, ograniczenia wysokości odpraw i odszkodowań dla zwolnionych oraz zawieszenia obowiązków socjalnych.

Pandemia Covid-19 a możliwości wypowiedzenia umów najmu

Wątpliwości, jakie obecnie pojawiają się po stronie wynajmujących, jak i najemców dotyczą głównie możliwości wypowiedzenia umowy najmu ze skutkiem natychmiastowym z uwagi na „siłę wyższą”, z pominięciem umownych warunków i terminów wypowiedzeń. Co prawda, dnia 14 marca 2020 roku Rozporządzeniem Ministra Zdrowia został ogłoszony stan epidemii, który można uznać za siłę wyższą, jednakże w przypadku, w którym w zawartej umowie nie ma wzmianki o możliwości jej wypowiedzenia wobec wystąpienia siły wyższej, to obowiązują przepisy dotychczasowe regulujące najem. Oznacza to, że w dalszym ciągu obie strony, wynajmujący i najemca, będą miały prawo egzekwować wykonanie umowy najmu bez zmian, bez względu na aktualną sytuację panującą w kraju. Zgodnie jednak z nowymi przepisami zawartymi w tzw. tarczy antykryzysowej, ingerującymi dość mocno w umowy najmu, wynajmujący nie mogą wypowiedzieć umów najmu, a także wysokości czynszu do dnia 30 czerwca 2020 r. Niemniej istnieje możliwość wypowiedzenia umowy najmu w trybie natychmiastowym, co dotyczy obu rodzajów umów. Tryb natychmiastowy umożliwia stronom wypowiedzenie umowy, bez zachowania terminów wypowiedzenia. Taki rodzaj wypowiedzenia stanowi szczególny tryb i stosować go można tylko w określonych przypadkach. Najemca ma więc prawo wypowiedzieć umowę najmu w trybie natychmiastowym w przypadku, gdy wynajmowany przez niego lokal posiada wady, które uniemożliwiają korzystanie z niego lub korzystanie z lokalu zagraża zdrowiu najemcy lub jego domowników, a także zatrudnionych przez niego osób. Możliwość zastosowania przez najemcę wypowiedzenia w trybie natychmiastowym z uwagi na stan zagrożenia epidemią nie jest do końca właściwym krokiem, nie wynika on bowiem z ustawy. Nowe przepisy zawarte w tzw. tarczy antykryzysowej zawierają także postanowienia dotyczące najmu lokali w przypadku obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. Zgodnie z nimi, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, wygasają wzajemne zobowiązania stron umowy najmu, dzierżawy lub innej podobnej umowy, przez którą dochodzi do oddania do używania powierzchni handlowej, a uprawniony do używania powierzchni handlowej powinien złożyć udostępniającemu bezwarunkową i wiążącą ofertę woli przedłużenia obowiązywania umowy na dotychczasowych warunkach o okres obowiązywania zakazu przedłużony o sześć miesięcy. Oferta powinna być złożona w okresie trzech miesięcy od dnia zniesienia zakazu. Postanowienia te przestają wiązać z chwilą bezskutecznego upływu na złożenie oferty. Powyższe oznacza, że najemcy lokali w galeriach handlowych powyżej wskazanych 2000 m2 mogą skorzystać ze zwolnienia z obowiązku zapłaty czynszu najmu oraz opłat eksploatacyjnych w pełnej wysokości przez cały okres objęty zakazem prowadzenia działalności. Najemcy nie mają obowiązku płacić, a w tym samym czasie wynajmujący nie mają obowiązku zapewnić najemcom lokali. Jednakże, aby najemca mógł skorzystać ze zwolnienia powinien w terminie 3 miesięcy od dnia zniesienia zakazu prowadzenia działalności, złożyć wynajmującemu wiążącą ofertę przedłużenia obowiązywania umowy – zgodnie z dotychczasowymi warunkami. Przedłużenie następuje na okres sześciu miesięcy. Z uwagi na dobrowolność w wyborze najemca będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z uwzględnieniem powyższej konsekwencji w postaci konieczności przedłużenia umowy bądź wciąż płacić czynsz, ale bez przedłużania umowy. Wybór będzie należał do każdego najemcy indywidualnie. Jeśli najemca złożył wypowiedzenie umowy najmu przed upływem 3-miesięcznego okresu na złożenie właściwego oświadczenia, należy przyjąć, iż dokonał wyboru i nie chce kontynuować najmu, za to będzie musiał zapłacić cały zaległy czynsz. Należy jednak pamiętać, że ze zwolnienia nie mają możliwości skorzystać najemcy, którzy mogą nadal prowadzić działalność w obiektach handlowych o powierzchni poniżej 2000 m2, czy najemcy w innych obiektach. Światełkiem w tunelu może być też wystosowanie do sądu przez najemcę żądania na podstawie art. 3571 k.c. i zbadania pod tym kątem zawartej przez strony umowy najmu. Przepis ten wskazuje na możliwość rozważenia przez sąd modyfikacji zawartej przez strony umowy, ale jedynie po spełnieniu wymienionych przesłanek. Przesłankami zastosowania przez sąd tej klauzuli jest wystąpienie nadzwyczajnej zmiany stosunków powodujących nadmierne trudności w spełnieniu świadczenia lub grożących jednej ze stron rażącą stratą; czego strony nie przewidziały. Zgodnie z doktryną pod pojęciem nadzwyczajnej zmiany stosunków kryje się obiektywne oraz powszechne przekształcenia stosunków społecznych (w tym gospodarczych) w wyjątkowy (nadzwyczajny) sposób wpływające na rzeczywistość. Powodem takiego przekształcenia mogą być czynniki przyrodnicze (m.in. powódź, nieurodzaj), społeczne (m.in. strajki powszechne, gwałtowna zmiana ustroju politycznego), jak i prawne (m.in. gwałtowna zmiana obowiązujących przepisów). Należy jednak pamiętać, że sąd stosując art. 3571 k.c. po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, może orzec, oznaczając sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu takiej umowy. Ostatni sposób sąd zastosuje dopiero, gdy po przeanalizowaniu dwóch poprzednich uzna, że nie jest możliwe dostosowanie zobowiązania do nadzwyczajnie zmienionych warunków.

Tarcza 4.0 i uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne

5 czerwca b.r. Sejm przekazał do Senatu „rządowy projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o zmianie niektórych innych ustaw” (Druk Sejmowy nr 382). Co jeszcze mogą uzyskać przedsiębiorcy? W syntetycznym wpisie skupimy się na uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym. Przede wszystkim należy wskazać na nową regulację dotyczącą uproszczonego postepowania restrukturyzacyjnego i coraz większą rolę doradcy restrukturyzacyjnego (syndyka). Zgodnie z informacją dostępną na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości: „przedsiębiorstwo, które wpadło w tarapaty finansowe i chce odbudować równowagę finansową będzie mogło samodzielnie otworzyć postępowanie naprawcze, bez konieczności występowania do sądu”. Ponadto, w komunikacie wskazano, iż wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego przez przedsiębiorcę zawiesi egzekucję zobowiązań, których domagają wierzyciele, nawet do czterech miesięcy i na czas zatwierdzenia przez sąd układu zawartego z wierzycielami. W tym okresie wierzyciele nie będą mogli także wypowiadać ważnych dla przedsiębiorcy umów (przykładowo dzierżawy bądź najmu). W założeniu projektodawców ma być to czas na rozmowy dłużnika z wierzycielami. Z drugiej strony ustawodawca chce chronić interesy wierzycieli. Dłużnik nie będzie mógł więc dokonać istotnych rozporządzeń majątkowych bez zgody doradcy restrukturyzacyjnego. Jeżeli natomiast dłużnik nadużyje swych praw, sąd będzie mógł uchylić skutki otwarcia postępowania (np. uchylić zawieszenie egzekucji). Co więcej, w takiej sytuacji wierzyciele będą też mogli żądać od dłużnika stosowanego odszkodowania. Sama ustawa zmienia także kodeks karny i kodeks postępowania karnego, a owe zmiany w prawie karnym budzą wśród przedstawicieli nauki duże kontrowersje. Jest to więc osobny temat, który z uwagi na obszerność nie zostanie poruszony w tym wpisie w „Codzienniku Prawnym”. Łącząc oba wątki, przypominamy, że niezgłoszenie na czas upadłości może być przestępstwem gospodarczym, jak również uzasadniać powództwo z art. 299 kodeksu spółek handlowych.

Szerszy dostęp do informacji wieczystoksięgowych dla Policji

Trwają prace legislacyjne i uzgodnienia międzyresortowe, które przy okazji projektu nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece mają dać większe uprawnienia informacyjne Policji. Każdy z nas może przeglądać księgi wieczyste na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, jednak musi wcześniej znać numer poszukiwanej księgi. Od tej zasady są wyjątki, a wybrane podmioty i instytucje, jak np. sądy czy komornicy, mogą to robić za pomocą wybranych haseł czy kryteriów wyboru, np. wskazując adres nieruchomości czy też wykorzystując PESEL właściciela. Teraz taką możliwość ma zyskać także Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz szef Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych i Komendant Główny Policji, którzy mają otrzymać nieograniczony dostęp do danych z ksiąg wieczystych nieruchomości.

Odwieszenie terminów administracyjnych i sądowoadministracyjnych

Podczas minionego posiedzenia Sejmu uchylono przepisy, które zawieszały bieg terminów w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Zaczną one biec po upływie 7 dni od wejścia w życie nowelizacji. Przypominamy, że zgodnie z tzw. Tarczą Antykryzysową 1.0, czyli ustawą z 31 marca 2020 roku, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego we wszelkich postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych został zawieszony bieg terminów procesowych i sądowych, zaś rozpoczęcie biegu nowych terminów w tych postępowaniach zostało wstrzymane. Osobnym przepisem zawieszono wyraźnie bieg terminów do wniesienia środków odwoławczych do organu administracji lub sądu administracyjnego. W podobny sposób zawieszono bieg rozpoczętych terminów oraz wstrzymano rozpoczęcie biegu nowych terminów na milczące załatwienie sprawy, czy też na zajęcie stanowiska lub wydanie rozstrzygnięcia. Obecnie Sejm uchwalił tzw. Tarczę Antykryzysową 3.0, czyli ustawę z 14 maja 2020 roku. Jedną z kluczowych zmian dotyczących postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych przewidzianych w tej ustawie jest przywrócenie dalszego biegu terminów w tych postępowaniach po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy oraz rozpoczęcie biegu nowych terminów, których rozpoczęcie biegu uprzednio zostało wstrzymane, po upływie takiego samego okresu.